Asphalt

Wie een beetje grasduint in de schrijvende pers van de eerste na-oorlogse jaren, ontdekt al snel dat Nederland in die periode worstelde met een ernstig probleem. Dat probleem heette de "asphaltjeugd", en betrof jongelui, meestal nog kinderen, die bendes vormden, met verve het vandalisme beoefenden, rookten, dronken en anderszins problemen veroorzaakte. De maatschappelijke verloedering van de oorlogsjaren, de aanwezigheid van soldaten en zwarthandelaren, en vooral de ver doorgeschoten tolerantie, hadden een generatie gevormd van normloze, asociale en gevaarlijke tieners. Het is makkelijk om dergelijke berichten, achteraf, belachelijk te maken. Kinderen zijn hinderen, immers, en de jeugd van tegenwoordig doet het al eeuwen niet goed. Er was echter wel degelijk iets aan de hand, in de tweede helft van de jaren veertig, en het is niet verstandig, en ook niet erg fair jegens de betrokkenen, de ogen te sluiten voor wat een groot maatschappelijk probleem was, en, zo blijkt, is.

De asphaltjeugd is nu, dik zestig jaar en een spellingshervorming later, vergrijsd tot een generatie van asfaltbejaarden. Veel lees je niet over deze groep. Het zijn er natuurlijk ook veel minder dan de, overigens veel bravere, babyboomers, en bovendien heeft de Nederlandse pers besloten alleen nog te berichten over Marokkaanse jongetjes en, na het verdwijnen van de veluwepoema, het Ongelooflijk Enorme Gevaar van de paddo. In de luwte van de berichtgeving gedijt een criminele generatie natuurlijk het best, en hoe groot de scootmobielcamorra ook zijn moge, veel hoor je er niet over.

Af en toe komt er natuurlijk toch iets aan het licht. Zo bleek recent dat de asphaltgeneratie er geen been in ziet om, zonder de voor hen verplichte keuring, en dus zonder geldig rijbewijs, gewoon achter het stuur te stappen. Door de ontstentenis van wijdverbreid autobezit in de periode '45-'55 is het joyriden grotendeels aan deze generatie voorbijgegaan. (Hoewel je de melkboeren die paard en wagen des ochtends niet in de schuur vonden, maar later wel een dikke stapel bekeuringen voor snelheidsovertredingen in de bus kregen, niet de kost wil geven.) Dat kan nu dus mooi alsnog. Ik heb de indruk dat veel mensen er nog begrip voor op kunnen brengen ook, maar dat kan natuurlijk angst zijn.

Interessant voor historici en criminologen is dat dit alles op meer plekken voorkomt. Japan, bijvoorbeeld, kampt met vergelijkbare problemen, die nog vergergerd worden door de hoge levensverwachting. In het Japanse verkeer heeft men echter een voor Nederland interessante aanpak gekozen: de bejaardensticker. Voor jongeren, of eigenlijk iedereen die korter dan een jaar een rijbewijs heeft, bestaat al langer een vrolijke groen-gele sticker, die voor- en achterop de auto moet worden geplakt, om andere weggebruikers te waarschuwen voor klunzig rijgedrag. Voor ouderen is daar een sticker bijgekomen die geel-oranje is, en vanaf 70 jaar verplicht.

Het belangrijkste voordeel van deze benadering is, naar mijn idee, dat het zo stigmatiserend werkt. Niet langer kan de asphaltgeneratie achter de getinte ruiten van hun bolides opgaan in het verkeer. Bovendien kan zo'n sticker natuurlijk door iedereen gekocht en/of geplakt worden. Meestal geven kinderen hun ouders een bejaardensticker voor, pakweg, hun 50e verjaardag, een vriendelijke hint die vreemd genoeg niet altijd gewaardeerd wordt. Ook is het bijzonder eenvoudig een stel stickers aan te brengen op het voertuig van de buren, je promotor, of andere lieden die nodig op hun lichamelijke en geestelijke aftakeling geattendeerd moeten worden.

Voor mijn eigen ouders koop ik in ieder geval een paar stickers, maar er zijn natuurlijk talloze oudere automobilisten in Nederland. Wilt u zich inzetten voor de veiligheid van uw ouders/verzorgers, en die van de rest van Nederland? Laat dan een reactie achter. Bij voldoende belangstelling neem ik deze zomer een hele doos mee naar het Vaderland.